Redemption Period Nedir? Domain Kurtarma Dönemi

Redemption period nedir sorusunun kısa cevabı şu: domainin yenileme süresi bittikten sonra başlayan, tam 30 gün süren kurtarma dönemidir. Bu dönemde domain DNS bölgesinden çıkarılır, site ve e-posta durur, domaini yalnızca önceki sahibi geri alabilir. Başka hiç kimse kaydedemez, satın alamaz. Bir expired domain avcısıysan bu aşama senin için bir uyarı işaretidir: domain düşmeye yaklaşıyor, ama henüz alınabilir değil.

Redemption period tanımı

ICANN kurallarına göre .com, .net, .org gibi genel uzantılarda (gTLD) bir domain sahibi süresini yenilemezse domain birkaç aşamadan geçer. Önce kayıt firmasının (registrar) verdiği yenileme süresi gelir. Sahip bu sürede domaini normal fiyata yenileyebilir. Yenilemezse kayıt firması domaini kayıt kurumuna (registry) silinmek üzere bildirir ve domain kurtarma dönemine (redemption grace period) girer.

Yani kurtarma dönemi, "silinme isteği verildi ama domain henüz silinmedi" aşamasıdır. Domain hâlâ eski sahibinin adına kayıtlıdır, ama artık normal bir domain gibi çalışmaz. Tüm sürecin gün gün akışını görmek istersen domain süresi bitince ne olur yazısına bakabilirsin.

Ne kadar sürer ve ICANN kuralı

Kurtarma dönemi tam 30 gündür. Bu süre kayıt firmasına göre değişmez, ICANN kuralıdır. Yenileme süresinin aksine kayıt firması bu süreyi kısaltıp uzatamaz.

Süreyi doğru yere koymak için sırayı hatırla:

Dikkat edilecek nokta: kurtarma dönemi, açık artırma dönemi değildir. Kayıt firmaları domaini açık artırmaya yenileme süresi içinde çıkarır. Kurtarma dönemine giren bir domain artık artırmada değildir. Hangi domainlerin artırmaya çıktığını ayrı bir yazıda anlattık.

Bu kural .com ve .net gibi ICANN uzantıları için geçerlidir. Ülke kodlu uzantılar kendi kurallarını koyar. Örneğin .tr domainlerinde TRABİS ayrı bir süreç işletir, ayrıntısı için TRABİS’in güncel kurallarını trabis.gov.tr adresinden kontrol et.

Kurtarma ücreti neden yüksek

Yenileme süresinde domain normal yenileme fiyatıyla geri alınır. Pahalı olan kurtarma dönemidir. Bu dönemde sahip, normal yenileme bedelinin üstüne bir de kurtarma ücreti (restore fee) öder.

Ücretin yüksek olmasının mantığı basit. Kayıt kurumu domaini bölgeden çıkarmış, kaydı silinme sırasına koymuştur. Geri almak elle yapılan bir işlemdir ve kayıt firması ile kayıt kurumu bunun için ayrı bir bedel alır. Ücret, sahibin süreyi kaçırmasının bilinçli bir bedeli gibi çalışır: yenilemeyi unutmak yenilemeye göre belirgin biçimde pahalıdır.

Kurtarma ücretinin tutarı kayıt firmasına ve uzantıya göre değişir. Rakam vermiyorum, çünkü sabit değil. Güncel tutarı domainin kayıtlı olduğu firmanın fiyat sayfasında ya da kurtarma (redemption) başlığı altında bulabilirsin. Kendi domainini kurtarmak istiyorsan adımlar için süresi dolan domain nasıl geri alınır rehberi işine yarar.

Whois’te nasıl görünür: redemptionPeriod

Bir domainin hangi aşamada olduğunu whois ya da RDAP kaydındaki durum kodundan (status) okursun. Kurtarma dönemindeki domainde şu kod görünür:

• redemptionPeriod: domain kurtarma dönemindedir. Sadece önceki sahip geri alabilir.
• pendingDelete: kurtarma dönemi bitmiş, domain 5 günlük silinme bekleme aşamasındadır.

Whois’te redemptionPeriod gördüğünde birkaç şeyi birlikte okuyabilirsin. Domainin web sitesi ve e-postası çoğunlukla çalışmıyordur. Domain kayıt kurumunun bölgesinden çıkarılmıştır. Sahip süreyi kaçırmıştır, ama hâlâ geri alabilir. Bu son nokta önemli: her redemptionPeriod domaini düşmez. Sahibi, ücreti ödeyip domaini kurtarırsa durum normale döner. Diğer kodların anlamı için whois durum kodları yazısına bak.

2018’den beri whois kayıtlarında sahip bilgileri çoğunlukla gizlendiği için tarihleri, kayıt firmasını, nameserver bilgisini ve durum kodlarını okursun. Bu bilgi bile süreyi takip etmeye yeter.

Bu aşamada alıcı ne yapabilir: backorder

Kurtarma dönemindeki domainde alıcı olarak elinde doğrudan satın alma seçeneği yoktur. Domaini kimse kaydedemez, kayıt firmasından satın alamazsın. İşe yarayan tek şey beklemek ve hazırlıklı olmaktır.

Yapabileceklerin:

1. Domainin değerini şimdiden kontrol et. Backlink profiline, arşiv geçmişine ve spam işaretlerine bak. Domain geçmişi sorgulamadaki kontroller burada işe yarar.
2. Bir domain backorder servisinde ön sipariş ver. Servis, domain düştüğünde senin adına kayıt yarışına girer.
3. Takvimi hesapla. Kurtarma dönemi 30, PendingDelete 5 gündür. Domain redemptionPeriod durumuna girdiği ilk günden en fazla yaklaşık 35 gün sonra düşer.
4. Takibi otomatikleştir. hunter.domains her gün tarama yapar ve silinmek üzere olan domainleri filtreler. Silinmek üzere olan domainler listesi bir sonraki aşamayı gösterir.

Unutma: backorder verdin diye domain senin olmaz. Sahibi son günde kurtarma ücretini öderse domain düşmez ve ön siparişin sonuçsuz kalır. Bu yüzden redemptionPeriod içindeki bir domain için plan yaparken "alırım" değil "düşerse şansım var" diye düşünmek gerekir.

Sonraki aşama: PendingDelete

Kurtarma dönemi 30 günün sonunda biter ve domain pendingDelete durumuna geçer. Bu aşama tam 5 gündür. Artık sahip bile domaini yenileyemez, kurtaramaz. Kimse kaydedemez. Domain yalnızca silinmeyi bekler.

Beş günün sonunda kayıt kurumu domaini siler ve domain ilk gelen alır esasıyla yeniden kayda açılır. .com ve .net için günlük silme işlemi ABD Doğu saatiyle öğleden sonra, yaklaşık 19:00 UTC’de yapılır. Bu Türkiye saatiyle 22:00 demektir. Bu andaki yarışı domain yakalama yazısında, aşamayı ise PendingDelete nedir yazısında ayrıntılı anlattık. Boşa çıkma gününü ve saatini de bu yazılardan takip edebilirsin.

Örnek takvim: 35 günlük pencere

Bir örnekle somutlaştıralım. Varsayalım ki bir domain 1 Nisan’da kurtarma dönemine girdi. Bu tarih uydurma bir örnektir, kendi domainindeki durum kodunun ilk göründüğü günü baz alarak aynı hesabı yapabilirsin.

1. 1 Nisan: durum redemptionPeriod olur. Site ve e-posta büyük olasılıkla durmuştur.
2. 1 Nisan ile 1 Mayıs arası: 30 gün boyunca yalnızca önceki sahip kurtarma ücretiyle domaini geri alabilir.
3. 1 Mayıs: durum pendingDelete olur. Artık sahip bile işlem yapamaz.
4. 1 Mayıs ile 6 Mayıs arası: 5 günlük bekleme sürer.
5. 6 Mayıs: domain silinir ve ilk gelen alır esasıyla kayda açılır. .com ve .net için bu, günün erken öğleden sonrasında, ABD Doğu saatiyle yapılan silme işleminde olur.

Bu hesap sana şunu söyler: redemptionPeriod durumunu ilk gün yakalamışsan en fazla yaklaşık 35 gün beklersin. Durumu ortasında yakalamışsan kalan süre daha kısadır. Kaç gün kaldığını tahmin etmek için domainin whois kaydındaki tarihlere bak, ama bu tarihler kayıt firmasına göre farklı yorumlanabilir, bu yüzden kesin bir saat yerine bir aralık olarak düşün.

Kurtarma dönemi alıcıya ne söyler

Bir domainin kurtarma dönemine girmesi, sahibinin süreyi kaçırdığını gösterir. Bu iki şekilde okunabilir. Domain sahibi için değeri olan bir domainse büyük olasılıkla kurtaracaktır, çünkü kurtarma ücreti pahalı da olsa domainin değerine kıyasla küçük kalabilir. Terk edilmiş ya da değersiz bir domainse kimse kurtarmayacaktır ve domain düşecektir.

Bu yüzden redemptionPeriod gördüğünde hemen heyecanlanma. Önce domaini kontrol et: backlinklerin kalitesine, arşiv geçmişine ve içeriğin sürekliliğine bak. Çöpe giden bir domaine ön sipariş vermek zaman kaybıdır. Değer taşıyan bir domainse sahibinin kurtarma ihtimalini hesaba kat. Bir expired domainin genel risklerini unutma.

Sık sorulan sorular

Redemption period kaç gün sürer?

Tam 30 gün sürer. Bu süre ICANN kuralıdır ve .com, .net, .org gibi genel uzantılarda tüm kayıt firmaları için aynıdır. Ardından 5 günlük PendingDelete aşaması gelir. Ülke kodlu uzantılarda süreç farklı olabilir.

Redemption’daki domain satın alınabilir mi?

Hayır. Kurtarma döneminde domaini yalnızca önceki sahip, kayıt firması aracılığıyla geri alabilir. Başka biri kaydedemez, satın alamaz. Alıcı olarak yapabileceğin şey backorder vermek ve domain düşene kadar beklemektir.

Domain kurtarma ücreti ne kadar?

Sabit bir tutar yok. Ücret kayıt firmasına ve uzantıya göre değişir ve normal yenileme bedelinin üstüne eklenir. Güncel rakamı domainin kayıtlı olduğu firmanın fiyat sayfasından kontrol et. Fiyatlar zamanla değiştiği için bir yazıdaki rakama güvenme.