Domain Backorder Nedir? Nasıl Çalışır, Garanti mi?

Domain backorder nedir diye soruyorsan cevap şu: düşmesi beklenen bir domain için servise verdiğin ön siparişidir. Servis, domain silinip yeniden kayda açıldığı anda senin adına kayıt yarışına girer. Domain düşerse ve servis onu yakalarsa sana geçer. Düşmezse ya da başkası yakalarsa hiçbir şey olmaz. Yani backorder bir satın alma değil, bir yakalama denemesidir ve garanti vermez.

Tanım: düşecek domain için ön sipariş

Backorder, henüz sahibi olan ve silinme yoluna girmiş bir domain için önceden verilen siparişe denir. Domain şu anda başkasının adına kayıtlıdır. Sen servise "bu domain boşa düşerse benim için almayı dene" dersin.

Backorder ile normal domain kaydı arasındaki fark zamanlamadır. Normal kayıtta domain zaten boştur, kayıt firmasında arar ve alırsın. Backorderda domain henüz boş değildir. Süreç domain süresi bitince ne olur yazısında anlattığımız aşamalardan geçer: yenileme süresi, 30 günlük kurtarma dönemi ve 5 günlük PendingDelete. Ancak bu aşamaların sonunda domain boşa düşer.

Arka planda ne olur: düşme anında kayıt yarışı

Domain silinince kayıt kurumu onu ilk gelen alır esasıyla yeniden kayda açar. .com ve .net için günlük silme işlemi ABD Doğu saatiyle öğleden sonra, yaklaşık 19:00 UTC’de, yani Türkiye saatiyle 22:00 civarında yapılır. Aynı anda birçok kayıt isteği gelir ve ilk ulaşan kazanır.

Backorder servisleri bu yarış için altyapı kurar. Çok sayıda kayıt kurumu bağlantısıyla, domain düştüğü anda otomatik kayıt isteği gönderirler. Sen tek bir kayıt firmasında elle yarışsan, bu servislerin hızına yetişemezsin. Backorder verirken aslında bu altyapıya ödeme yaparsın. Yarışın kendisini domain yakalama (drop catching) yazısında ayrıntılı ele aldık, burada sadece sonucunu bilmen yeter: kayıt ya yakalanır ya da yakalanmaz.

Bir başka nokta: bazı domainler hiç düşmez. Kayıt firmaları süresi dolan domaini yenileme süresi içinde açık artırmaya çıkarabilir. Artırmada satılan domain alıcıya geçer ve boşa düşmez. Hangi domainlerin artırmaya çıktığını ayrı bir yazıda anlattık.

Ücret modeli: yalnızca yakalanırsa ödeme

Çoğu servis ön sipariş için sana yalnızca domain yakalanırsa ücret yansıtır. Örneğin DropCatch’te standart bir backorder, bu yazının yazıldığı sırada 59 dolardır ve yalnızca domain yakalanırsa tahsil edilir. Fiyatlar değişebileceği için servisin kendi sayfasından güncel tutarı kontrol et.

Bu modelin mantığı şu: servis, yakalayamadığı domain için senden para almaz. Sen de yakalanmayan bir deneme için risk üstlenmezsin. Ama bu, yakalama başarısız olursa hiçbir şeyin kaybolmadığı anlamına gelmez. Zamanını ve beklentini harcarsın. Ücret koşulları her serviste farklıdır, bu yüzden sipariş vermeden önce "ne zaman tahsil edilir, iade var mı" sorularının cevabını servisin şartlarında oku.

DropCatch ayrıca "Discount Club" adında bir kademe sunar. Bu kademede backorder daha ucuzdur, ama yakalama önceliği daha düşüktür. Yani daha az ödersin ve daha az öncelik alırsın. Servisleri ayrıntılı karşılaştırmak için en iyi domain backorder servisleri yazısına bak.

Birden fazla kişi backorder verirse: özel artırma

Aynı domain için senden başka biri de ön sipariş verdiyse işler değişir. DropCatch örneğinde, iki ya da daha fazla kişi aynı domain için backorder verdiyse domain doğrudan birine verilmez. Üç günlük bir açık artırmaya (auction) gider ve bu artırmaya herkes katılabilir. Domain en yüksek teklifi verene geçer.

Bu şu anlama gelir: değerli bir domaine backorder vermek, değeri herkes görüyorsa bir artırma sürecine girmek demektir. Teklif vermeden önce domaine ne kadar ödemeye razı olduğunu belirle. Teklif stratejisi için domain ihalesinde teklif stratejisi yazısı yardımcı olur. Artırmaların farklı sitelerde nasıl işlediği ise siteye göre değişir.

Backorder ücretiyle artırma bedeli aynı şey değildir. Artırmayı kazanırsan ödeyeceğin tutar teklifinle belirlenir. Servisin artırma ücretlerini ayrıca kontrol et.

Neden garanti değil

Backorder verdiğinde domainin sana geleceğine dair bir söz yoktur. Dört temel sebep var:

• Sahip domaini kurtarabilir. Domain 30 günlük kurtarma döneminde bile sahibinin elindedir. Sahip kurtarma ücretini ödeyip domaini geri alırsa hiç düşmez. Redemption period nedir yazısında bu aşamayı anlattık.
• Domain başka yoldan satılabilir. Kayıt firması, yenileme süresi içinde domaini açık artırmayla satabilir. Satılan domain yeni sahibine geçer ve boşa düşmez.
• Başka bir servis daha hızlı olabilir. Düşme anında yarışan onlarca servis vardır. Senin servisin ilk yakalayan olmayabilir.
• Birden fazla kişi ön sipariş verebilir. Bu durumda domain artırmaya gider ve en yüksek teklifi veren kazanır, sen değil.

Ayrıca ülke kodlu uzantılarda süreç tamamen farklı olabilir. Örneğin .tr domainlerinde kurallar TRABİS’e aittir. Bunun için trabis.gov.tr adresindeki güncel kurallara bak.

Bu nedenle backorderı tek bir domaine bağlı bir plan olarak görme. Bir portföyün parçası olarak, birkaç domaine birden verilen ön siparişlerden birkaçının tutmasını bekleyen bir yaklaşım olarak düşün.

Birden fazla serviste backorder vermek

Aynı domain için birden fazla servise ön sipariş verebilirsin ve çoğu yatırımcı bunu yapar. Mantığı şu: her servisin kayıt firması bağlantıları ve önceliği farklıdır, birine verdiğin sipariş tutmazsa diğeri tutabilir.

Bu yaklaşımın bazı noktalarını bil:

1. Domain yalnızca bir servise geçer. Ödeme, yakalayan servisin kuralına göre yapılır.
2. Her servisin ücret ve iade koşulu farklıdır. Birden fazla servise vermeden önce her birinin şartlarını oku.
3. Bazı servisler kendi artırma sistemine sahiptir. Hangisi yakalarsa, artırma onun sitesinde yapılır.
4. SnapNames ve NameJet, Newfold Digital’e ait olup 2020’den beri aynı envanteri ve arka ucu paylaşır, ama ayrı siteler olarak çalışır. İkisine ayrı ayrı verdiğin siparişin aynı envantere gittiğini göz önünde bulundur. Üç servisi detaylı karşılaştıran DropCatch, SnapNames ve NameJet karşılaştırması yazısına bak. Her servisin işleyişi ayrı okunmalıdır.

Adım adım backorder vermek

1. Domaini bul. Düşme tarihi yaklaşan domainleri hunter.domains üzerinde filtreleyebilirsin. Silinmek üzere olan domainler sayfası düşmeye en yakın olanları gösterir.
2. Domaini kontrol et. Backlink profiline, arşiv geçmişine ve spam işaretlerine bak. Bir kontrol listesi hazırlamak işe yarar. Ücretsiz planla günde 5 domainin kilidini açabilir, fiyatlandırma sayfasından Pro planı inceleyebilirsin.
3. Durumu öğren. Domain hangi aşamada, whois durum koduna bak. redemptionPeriod ya da pendingDelete ise düşmeye yakındır. Kodların anlamı için ICANN durum kodu açıklamalarına bakabilirsin.
4. Servisi seç. Ücret modeline, önceliğe ve kendi bütçene göre servis seç. Birden fazla servis seçebilirsin.
5. Siparişi ver. Servise kayıt ol ve domain adını backorder listesine ekle. Ödeme yöntemini ve artırma için teklif limitini ayarla.
6. Bekle ve takip et. Düşme günü servis yakalamayı dener. Birden fazla kişi sipariş verdiyse servisin bildirimlerini takip et ve artırma süresini kaçırma.
7. Yakaladıysan domaini sahiplen. Yeni kaydedilen gTLD domainler genellikle 60 gün başka kayıt firmasına transfer edilemeyecek şekilde kilitlenir. Bunu plana dahil et.

Backorder vermeden önce kendine sorman gerekenler

Ön sipariş vermek kolaydır, asıl iş siparişten önce karar vermektir. Şu soruların cevabını bilmeden sipariş verme.

• Domain gerçekten düşecek mi? Durum kodu redemptionPeriod ya da pendingDelete değilse domain hâlâ yenileme süresinde olabilir ve sahibi onu yenileyebilir. Bu aşamada ön sipariş vermek mümkündür, ama beklemen gereken süre uzundur.
• Domain değerli mi? Backlink profilini, arşiv geçmişini ve olası spam işaretlerini incele. Link kalitesini Majestic ve Ahrefs gibi araçlardan, geçmişi ise Wayback Machine’den okuyabilirsin.
• Rakip var mı? Aynı domaini başkaları da izliyorsa artırmaya gitme ihtimali yüksektir. Değerli, kısa ya da markalaşabilir isimlerde bu olasılığı hesaba kat.
• Üst limitin ne? Artırmaya girersen ne kadar ödeyeceğini önceden belirle. Domainin sana kazandıracağı değerin üstüne çıkma.
• Marka riski var mı? Domain bilinen bir markaya benziyorsa yakalasan bile elinden alınabilir. ICANN’in UDRP sürecinde domain, marka sahibinin şikâyetiyle elinden alınabilir. Bu hukuki tavsiye değildir, emin değilsen bir uzmana danış.

Backorder ve kendi başına yakalama farkı

Backorder vermeden kendi başına domain yakalamayı da deneyebilirsin. Domain düştüğü anda kayıt firmanda arayıp kaydetmeyi denersin. Pratikte bu yöntem nadiren işe yarar, çünkü düşme anında yarışan servisler otomatik ve çok hızlıdır. Elle yapılan kayıt çoğunlukla geç kalır.

Bunun yerine backorder şunu sağlar: yarışı senin yerine altyapısı olan bir servis yapar. Karşılığında servis ücreti ödersin. Tek kullanışlı fark budur, domainin sana geleceğini garanti etmez.

Fırsat arıyorsan düşecek domainleri önceden listelemek ayrı bir iştir. Günlük listeleri takip etmek ve satın alma sürecinin tamamını planlamak, backorder vermekten önce yapılacak hazırlıktır.

Sık sorulan sorular

Backorder verince domaini kesin alır mıyım?

Hayır. Sahip domaini kurtarabilir, kayıt firması artırmayla satabilir, başka bir servis daha hızlı olabilir. Birden fazla kişi sipariş verdiyse domain artırmaya gider ve teklifin yeterli olmayabilir. Backorder bir yakalama denemesidir, satın alma garantisi değildir.

Backorder ücreti iade edilir mi?

Servise göre değişir. DropCatch gibi servisler ücreti yalnızca domain yakalanırsa tahsil eder, yani yakalanmayan sipariş için ödeme yapmazsın. Yakalanan domain için iade koşulları servisin şartlarında yazar. Sipariş vermeden önce oku.

Hangi backorder servisi daha iyi?

Tek bir en iyi servis yoktur. Hangisinin daha iyi olduğu domainin uzantısına, kayıt firması bağlantılarına ve senin bütçene bağlıdır. Çoğu yatırımcı birden fazla serviste sipariş verir. Karşılaştırma için en iyi servisler yazımıza bak ve güncel fiyatları servislerin kendi sayfalarında kontrol et.