Whois durum kodları, bir domainin kayıt kurumunda şu an hangi aşamada olduğunu gösteren kısa etiketlerdir. Alıcı gözüyle bakınca kodların çoğu zararsızdır, ama üç tanesi (redemptionPeriod, pendingDelete ve clientHold) bir domainin düşmeye yaklaştığını ya da sorunlu olduğunu söyler. Bu yazıda önemli kodları tablo halinde veriyor, her birinin alıcı için ne anlama geldiğini açıklıyoruz.
EPP durum kodu nedir
EPP (Extensible Provisioning Protocol), kayıt firmaları ile kayıt kurumları (registry) arasındaki iletişim protokolüdür. Bir domainin durumu bu protokoldeki kodlarla tutulur ve whois ya da RDAP sorgusunda "status" alanında görünür. Domain süresi sorgulama adımlarını domain süresi sorgulama yazısında anlattık, burada kodların kendisine odaklanıyoruz.
Kodları kim koyduğuna göre ikiye ayırabilirsin:
- client ile başlayanlar: kayıt firması (registrar) ya da domainin sahibi koyar. Örnek: clientHold, clientTransferProhibited.
- server ile başlayanlar: kayıt kurumu koyar. Örnek: serverHold, serverTransferProhibited.
Bir domainde aynı anda birden fazla kod olabilir. Bu yüzden tek bir koda bakıp karar verme, tümünü birlikte oku.
Whois durum kodları tablosu: kod, anlamı, alıcı için ne ifade eder
| Kod | Anlamı | Alıcı için |
|---|---|---|
| ok | Özel bir kısıt yok, domain normal çalışıyor | Düşmeye yakın değil, sahibi aktif |
| autoRenewPeriod | Süre dolmuş, yenileme süresi (grace period) içindeyiz | Sahip hâlâ normal fiyatla yenileyebilir, beklemek riskli |
| redemptionPeriod | Kurtarma dönemi, domain DNS’ten çıkarılmış | Yalnızca eski sahip geri alabilir, düşmeye yaklaşıyor |
| pendingDelete | Silinme bekleme aşaması | Kimse yenileyemez, düşme günü yakın |
| pendingRestore | Eski sahip kurtarma talebi yapmış | Domain muhtemelen düşmeyecek, takibi bırak |
| clientHold | Kayıt firması domaini DNS’ten çıkarmış | Site ve e-posta çalışmaz, nedenini araştır |
| serverHold | Kayıt kurumu domaini DNS’ten çıkarmış | Genelde ciddi bir sorun var, dikkatli ol |
| clientTransferProhibited | Transfer kilidi, kayıt firması koyar | Çoğu domainde normaldir |
| clientUpdateProhibited | Kayıt bilgisi değişikliği kilitli | Kilit, tek başına sorun değil |
| clientDeleteProhibited | Silme kilitli | Sahip korumayı açmış, süreç yine de işler |
Tablodaki kodlardan yalnızca süre bitimiyle ilgili olanlar düşme tahmini için önemlidir. Kilit kodlarının çoğu bir domainin sağlıklı olduğunu gösterir.
Süre bitimiyle ilgili kodlar: autoRenewPeriod, redemptionPeriod, pendingDelete
gTLD uzantılarında (.com, .net, .org ve çoğu genel uzantı) süreç ICANN kurallarıyla işler:
- autoRenewPeriod: bitiş tarihinden sonraki 0 ile 45 gün arası. Süreyi kayıt firması belirler, çoğu firma yaklaşık 30 ile 45 gün verir. Sahip domaini normal fiyatla yenileyebilir. Dikkat: bazı kayıt firmaları bu aşamada ayrı bir kod göstermez, yalnızca
okya daclientHoldgörürsün. Ayrıntılar için domain yenileme süresi yazısına bak. - redemptionPeriod: tam 30 gün. Domain DNS’ten çıkarılır, site ve e-posta durur. Yalnızca eski sahip, kayıt firması üzerinden bir kurtarma ücreti ödeyerek geri alabilir. Bu ücret yenileme bedelinin üstüne eklenir. Konuyu Redemption Period nedir yazısında işledik.
- pendingDelete: tam 5 gün. Kimse yenileyemez, kurtaramaz ya da kaydedemez. Süre bitince kayıt kurumu domaini siler. Pending Delete nedir yazısı bu aşamayı detaylandırıyor.
Yenileme süresi ile kurtarma dönemini karıştırma: yenileme süresinde domain normal fiyata yenilenir, pahalı olan kurtarma dönemidir. Açık artırma da kayıt firmasının yenileme süresi içinde yaptığı bir satıştır, kurtarma döneminde artırma olmaz.
Kilit kodları: clientTransferProhibited ve benzerleri
clientTransferProhibited, domainin başka bir kayıt firmasına transfer edilmesini engeller. Kayıt firmaları bunu varsayılan olarak ekler. Yani bu kod bir sorun belirtisi değil, güvenlik önlemidir. Satın aldığın domainde de bu kodu görmen normaldir.
Yeni kaydedilen ya da yeni transfer edilen bir gTLD domain genellikle 60 gün boyunca başka bir kayıt firmasına taşınamaz. Bu kural kodlardan ayrıdır. Transfer kilidinin kaldırılması gerekiyorsa kayıt firmasının panelinden yapılır.
clientUpdateProhibited ve clientDeleteProhibited da benzer koruma kilitleridir. Bu kodlar sahibin yapabileceği işlemleri kısıtlar. Bir kilit kodunun yanında süre bitimiyle ilgili bir kod da görüyorsan, düşme takvimini o süre kodu belirler. Kilit kodu tek başına bir güvence ya da uyarı sayılmaz.
clientHold ve serverHold: site neden açılmıyor
İki kodun ortak sonucu aynıdır: domain DNS’ten çıkarılır, dolayısıyla site ve e-posta çalışmaz. Fark, kodu kimin koyduğundadır.
clientHold kayıt firması tarafından konur. Tipik nedenler:
- Süre bitimi veya ödeme sorunu
- Sahibin iletişim bilgisinin doğrulanmaması
- Kötüye kullanım şikâyeti veya bir uyuşmazlık
serverHold ise kayıt kurumunun müdahalesidir ve genelde daha ciddi bir durumu gösterir. Nedenini whois’ten öğrenemezsin, yalnızca kodu görürsün.
Alıcı için sonuç şu: bir domain clientHold altındaysa ve bitiş tarihi geçmişse muhtemelen süresi dolmuştur ve sahibi yenilemiyordur. Bitiş tarihi gelecekteyse sorun süre dışında bir şeydir, örneğin doğrulama ya da şikâyet. Bu durumda domainin düşmesini bekleme. Düşen bir domaini almadan önce expired domain riskleri yazısındaki kontrolleri uygula.
Kodlardan düşme gününü çıkarmak
Düşme gününü bulmak için iki bilgi gerekir: hangi aşamadasın ve o aşamanın süresi ne.
- pendingDelete görüyorsan: en fazla 5 gün kaldı. .com ve .net için düşme anı genellikle ABD Doğu saatiyle öğleden sonradır, yaklaşık 19:00 UTC. Türkiye saatiyle bu 22:00 eder. Kesin günü registry’nin ya da düşecek domainleri listeleyen kaynakların verisiyle doğrula.
- redemptionPeriod görüyorsan: en fazla 30 gün ve ardından 5 gün kaldı. Whois tek başına 30 günün kaçıncı gününde olduğunu söylemez.
- autoRenewPeriod görüyorsan: kayıt firmasının süresine bağlı olarak 0 ile 45 gün, ardından 30 ve 5 gün. Üstelik firma domaini açık artırmaya çıkarırsa domain hiç düşmeyebilir.
Üç kodu yan yana düşün: elinde bir whois çıktısı olsun, bitiş tarihi iki ay önce geçmiş ve durum olarak redemptionPeriod ile clientHold birlikte yazıyor olsun. Bu tablo domainin kurtarma döneminde olduğunu, DNS’ten çıkarıldığını ve yalnızca eski sahibin geri alabileceğini söyler. Alıcı olarak yapacağın şey beklemek ve izlemektir. Birkaç gün sonra durum pendingDelete olursa geri sayım 5 güne inmiştir. Durum yeniden ok olursa eski sahip domaini kurtarmıştır ve takibi bırakabilirsin.
Bir örnek daha: kodlar ok ve clientTransferProhibited ise ve bitiş tarihi gelecekteyse domain sağlıklıdır. Bu domaini düşenler arasında aramak anlamsızdır. Böyle bir domain için tek yol sahibine satış teklifi yapmaktır.
.tr uzantıları farklı bir süreç izler ve ICANN kodlarıyla aynı mantıkta çalışmaz. Güncel kuralı trabis.gov.tr üzerinden doğrula.
Bütün aşamaları günlere yaymış genel akış için domain süresi bitince ne olur yazısına, düşme gününü tahmin etmek için domain ne zaman düşer yazısına bak. Elle kod okumak istemiyorsan hunter.domains süresi dolan ve silinmek üzere olan domainleri her gün tarar, silinmek üzere olan domainler listesi de bu aşamadakileri ayırır.
Sık sorulan sorular
clientTransferProhibited kötü bir şey mi?
Hayır. Kayıt firmaları bu kodu çoğu domaine varsayılan olarak ekler ve yetkisiz transferleri engeller. Satın alma kararında olumsuz bir işaret değildir.
pendingDelete kodu ne kadar sürer?
Tam 5 gün sürer. Bu süre boyunca kimse domaini yenileyemez, kurtaramaz ya da kaydedemez. Süre bitince kayıt kurumu domaini siler ve domain ilk gelen alır kuralıyla herkese açılır.
clientHold neden konur?
Kayıt firması domaini DNS’ten çıkarmak istediğinde koyar. Nedenler süre bitimi ve ödeme sorunu, iletişim bilgisinin doğrulanmaması ya da kötüye kullanım şikâyeti olabilir. Kodun kendisi nedeni söylemez, bunu kayıt firmasından öğrenmen gerekir.
