İçeriğe geç

.nl Uzantılı Domain Alma: SIDN Karantinası Nasıl İşler

.nl uzantılı domain alma rehberi: kimler alabilir, iptal edilen .nl domain SIDN karantinasında kaç gün bekler, ne zaman boşa düşer, almadan önce neye bakılır.

6 dk okuma

.nl uzantılı domain alma işi bir kayıt firması (registrar) üzerinden yapılır ve Hollanda dışında oturanlar da .nl domain sahibi olabilir. Asıl merak edilen kısım ise düşen domainlerdir: iptal edilen bir .nl domain, uzantıyı yöneten SIDN’de kırk gün karantinada bekler. Bu sürede onu yalnızca eski sahibi geri alabilir. Karantina bitince domain, kısa ve rastgele bir gecikmenin ardından ilk kaydedene açılır.

.nl uzantısını kim yönetir, kim alabilir

.nl, Hollanda’nın ülke kodlu uzantısıdır. Kayıt kurumu (registry), yani nl domain registry, SIDN’dir. SIDN son kullanıcıya doğrudan domain satmaz. Kaydı, SIDN ile çalışan bir kayıt firması senin adına yapar.

Hollanda dışından alım için SIDN’in yayımladığı kural şudur: adresi Hollanda dışında olan bütün .nl domain sahipleri, domicile address olarak otomatik biçimde SIDN’in adresini kullanır. Domicile address, mahkeme celbi gibi resmî belgelerin domain sahibine usulüne uygun biçimde tebliğ edilebileceği adres demektir. SIDN bu adrese gelen resmî belgeleri sana iletir, başka postayı iletmez.

Koşulların tamamı SIDN’in .nl domain sahipleri için genel şartlarında (General Terms and Conditions) yazar. Kayıt firman da kendi belgelerini isteyebilir. Belli bir domainin düşeceği güne göre plan yapıyorsan, ikisini de önceden oku ve hesabını o günden önce hazırla.

.nl neden .com gibi düşmez

.com tarafında bildiğin aşamalar ICANN kurallarıdır: yenileme süresi, 30 günlük kurtarma dönemi, 5 günlük silinme bekleme aşaması (PendingDelete). Bu aşamaların ayrıntısı domain süresi bitince yaşananlar yazısında var. Ülke kodlu uzantılar kendi kuralını koyar ve .nl bu aşamaların hiçbirini kullanmaz.

.nl tarafında işleyiş şöyle:

  • Yenileme, domain sahibi ile kayıt firması arasındaki sözleşmenin konusudur. SIDN’in sık sorulan sorular sayfasına göre bu sözleşme çoğunlukla kaydın her yıl yenilenmesini şart koşar, yenilenmeyen kayıt sona erer.
  • Kayıt sona erince kayıt firması domaini SIDN’de iptal eder. SIDN iptalin nedenini bilmez.
  • İptal anından itibaren domain kırk gün karantinadadır. Sonra boştadır.

Bunun sana iki sonucu var. Birincisi, SIDN Whois alanları arasında bitiş tarihi yoktur. Yani bir .nl domainin süresinin dolmasını .com’daki gibi gün gün izleyemezsin. Kayıt firmasının ödenmeyen bir yenilemeden sonra iptal için ne kadar beklediği de o firmanın kendi politikasıdır. İkincisi, görebildiğin tek sayaç iptalle başlar ve her domain için aynı uzunluktadır.

Türkiye’deki uzantılarla da karıştırma: .com.tr domainlerin TRABİS’teki düşme süreci bambaşka sürelerle işler. En yakın örnek .eu uzantısındaki karantina uygulamasıdır, ama oradaki kurallar da .nl için geçerli değildir.

SIDN karantinası nasıl işler

SIDN karantinayı (sidn quarantine) bir hata payı olarak anlatır: domaini yanlışlıkla iptal edilen ya da fikrini değiştiren sahibi, iptali geri aldırabilir. Yayımlanan kurallar kısadır:

  • Karantinadaki domaini yalnızca eski sahibi geri alabilir.
  • Talep bir kayıt firması üzerinden yapılır. Bu, eski firma da olabilir, yeni bir firma da.
  • Geri alma işlemi hemen yürürlüğe girer.
  • SIDN bu işlem için kayıt firmasından ücret alır. Sahibinin ne ödeyeceği, kendisiyle kayıt firması arasındadır. Yani yayımlanmış tek bir tutar yoktur.

Alıcı için anlamı açık: karantinadaki domain satın alınamaz, kayıt kurumunda ayırtılamaz. Takip ettiğin domain her an karantinadan çıkabilir, çünkü sahibi geri almış olabilir. SIDN bir ayrıntı daha verir: durum hâlâ “In quarantine” görünüyorsa, gösterilen bitiş tarihi ve saati geçmiş olsa bile kayıt firması domaini eski sahibi adına yeniden kaydedebilir.

SIDN Whois nasıl okunur

Bir nl domain whois sorgusu için doğru yer SIDN’in kendi Whois sayfasıdır. SIDN’in sidn.nl üzerindeki Whois açıklama sayfasına göre sorgu şu durumlardan birini döndürür:

Durum SIDN’e göre anlamı Senin için anlamı
Free Domain kaydedilebilir Kontrollerden geçtiyse hemen kaydet
Active Domain kayıtlı Alınamaz
In quarantine İptal edilmiş, kırk gün eski sahibi için bekletiliyor Karantina bitişini not al, hazırlan
In application / Requested Bir kayıt talebi işleniyor Biri senden önce davranmış
Excluded SIDN bu adı kayıt dışı bırakmış Hiçbir zaman alınamaz (www.nl gibi birkaç ad)
Withdrawn Teknik nedenlerle kaydedilemez Alınamaz

Yeni iptal edilmiş bir domainde Whois, karantina bitiş tarihini de gösterir. Yanında kayıt tarihi, son güncelleme tarihi, kayıt firması ve ad sunucuları yer alır. Sahibi gerçek kişiyse adı gizlenir. SIDN, tek bir IP adresinden 24 saatte en fazla 2.000 durum sorgusuna izin verir. Bu, bir takip listesi için fazlasıyla yeter, bütün uzantıyı taramak içinse yetmez.

Düşen nl domain ne zaman serbest kalır

SIDN 2017’de, Whois’te karantinanın bitiş gününün yanında bitiş saatinin de UTC olarak gösterileceğini duyurdu. O zamana kadar tam saati yalnızca eski sahibi ve iptali yapan kayıt firması biliyordu.

Yayımlanan saat, domainin boşa düştüğü an değildir. SIDN her domain için ayrı bir rastgele gecikme uygular: domain, yayımlanan bitişten sonraki bir saat içinde rastgele bir anda serbest kalır. SIDN bunu, popüler adlar serbest kalırken oluşan trafik yığılmasını önlemek için yaptığını söyler.

Pratikte iki durum var:

  • Kimsenin peşinde olmadığı bir ad. Elle kaydedebilirsin. Yayımlanan saatten sonra Whois’e bak, durum “Free” olur olmaz bir .nl kayıt firmasından kaydı yap.
  • Güçlü backlinkleri olan bir ad. Burada rakibin olur. Backorder, yani domain düşmeden önce verilen ön sipariş, .nl için de aynı mantıkla çalışır: bir servise denemesi için para ödersin, servis domaini alacağına söz vermez. Hangi servisin .nl kapsadığını ve ne kadar ücret aldığını kendi sitelerinden doğrula.

Rastgele gecikme elle kayıt yapana pek yardım etmez. Nedeni domain yakalama yazısında anlatılıyor: otomatik kayıt istekleri bütün aralığı kapsayabilir, sayfayı yenileyen biri kapsayamaz.

Almadan önce yapılacak kontroller

Karantina, domainin kalitesi hakkında hiçbir şey söylemez. Serbest kalma gününden önce, her düşen domainde yaptığın kontrolleri burada da yap:

  • Arşiv geçmişi. Wayback Machine’de ilk yıllara, orta döneme ve son iki yıla bak. Hem konusu hem dili değişmiş bir site elenir.
  • Backlinkler. Toplam sayıya değil yönlendiren domainlere (referring domain) bak, çapa metinlerini oku.
  • Kara listeler. Spamhaus DBL ve SURBL’de sorgula.
  • Marka. Hollanda’da ya da AB’de tescilli bir markayla eşleşen .nl adı risklidir. TMview ücretsiz bir arama yeridir. Bu hukuki tavsiye değildir.

Bu adımların hepsi expired domain alırken dikkat edilecek 12 kontrol yazısında tek tek anlatılıyor. hunter.domains .nl düşüşlerini taramaz, bu yüzden bu adları günlük expired domain listesinde göremezsin. Ama domain sorgulama aracı girdiğin her domain için raporu çıkarır. Raporda, filtrelemenin nasıl çalıştığı sayfasında anlatılan arşiv ve kara liste kontrolleri yer alır.

Tek bir domain için adım adım plan

  1. Domaini SIDN Whois’te sorgula. Durum “Active” ise beklenecek bir şey yok.
  2. Durum “In quarantine” ise karantina bitişini not al.
  3. Arşiv, backlink, kara liste ve marka kontrollerini şimdi yap. Vazgeçmek için hâlâ vaktin var.
  4. Başkalarının da isteyeceği bir adsa, .nl kapsadığını doğruladığın bir servise backorder ver. Sakin bir adsa bir .nl kayıt firmasında hesabını hazır tut.
  5. Bir gün önce durumu yeniden kontrol et. Yeniden “Active” olduysa eski sahibi geri almıştır.
  6. Yayımlanan bitişten sonra, durum “Free” olur olmaz kaydet.

Aldıktan sonra başka bir firmaya taşımayı düşünüyorsan, .com’dan bildiğin 60 günlük transfer kilidini varsayma. .nl transferleri ICANN’in değil SIDN’in kurallarıyla yürür. Kayıt firmana sor.

Sık sorulan sorular

.nl uzantılı domaini Türkiye’den alabilir miyim?

Adresi Hollanda dışında olanlar da .nl domain sahibi olabiliyor. SIDN bu durumda resmî belgelerin tebliği için kendi adresini otomatik olarak domicile address sayar. Ülkene göre geçerli koşulları SIDN’in genel şartlarından ve kayıt firmandan doğrula.

.nl domain karantinada kaç gün kalır?

Kayıt firmasının domaini SIDN’de iptal ettiği andan itibaren kırk gün. Süre her .nl domain için aynıdır. Domain, karantina bittikten sonraki bir saat içinde rastgele bir anda boşa düşer.

Karantinadaki .nl domaini satın alabilir miyim?

Hayır. Karantina boyunca domaini yalnızca eski sahibi, bir kayıt firması üzerinden geri alabilir. Diğer herkes durumun “Free” olmasını bekler ya da serbest kalma anında kaydı deneyen bir servise backorder verir.

.nl domainin ne zaman boşa düşeceğini nasıl görürüm?

SIDN Whois’te sorgula. İptal edilmiş bir domainde durum “In quarantine” görünür ve karantinanın bitişi yazar. Aktif bir domain için bitiş tarihi gösterilmez, bu yüzden bir iptali önceden göremezsin.

İlgili yazılar

Geçmiş kontrolü

Domain Geçmişi Sorgulama: Almadan Önce 6 Kontrol

Domain geçmişi sorgulama nasıl yapılır? Bir alan adının eski içeriğini, sahiplerini, bağlantılarını ve ceza durumunu ücretsiz araçlarla öğrenmenin yolları.

9 dk okuma

Bir sonraki iyi domaini kaçırma.

Kuralını kur, gerisini bize bırak. Uyan domain bulunduğu an haberin olur.

Ücretsiz başla