Eu uzantılı domain, Avrupa Birliği’nin ülke kodlu uzantısıdır ve herkes alamaz: Avrupa Birliği ya da Avrupa Ekonomik Alanı ile bir bağın olması gerekir. Silinen bir .eu adı da hemen boşa düşmez. Önce 40 gün süren bir karantinada bekler, bu sürede eski sahibi geri alabilir, süre dolunca ilk başvuran alır.
Bu yazı iki soruyu yanıtlıyor: eu uzantılı domaini kim alabilir ve düşmek üzere olan bir .eu adının hangi gün serbest kalacağı nasıl öğrenilir.
Eu uzantılı domain nedir, kim yönetir
.eu uzantısını EURid adlı kayıt kurumu (registry) yönetir. Sen domaini doğrudan EURid’den almazsın. .eu satan bir kayıt firması (registrar) üzerinden alırsın, kayıt firması da başvurunu EURid’e iletir.
Uzantı bir ülkeye değil bir bölgeye ait olduğu için kuralları .com’dan da .com.tr’den de farklıdır. Hem kimlerin alabileceği hem de silinen adın nasıl serbest kaldığı EURid’in kendi kurallarına bağlıdır.
Eu uzantılı domain almak için şartlar
EURid’in eurid.eu adresindeki kurallar sayfasına göre 2 Ağustos 2021’den beri bir .eu adını şunlar talep edebilir:
- Bir AB üyesi ülkenin, İzlanda’nın, Lihtenştayn’ın ya da Norveç’in vatandaşı olan kişiler. Nerede yaşadıkları fark etmez.
- Vatandaşı olmasa da bu ülkelerden birinde ikamet eden kişiler.
- Bu ülkelerden birinde kurulu şirketler ve kuruluşlar.
Türkiye’den alınabilir mi
Yukarıdaki üç maddeden birine uyuyorsan evet. Türkiye’de yaşayan ama bir AB ülkesinin vatandaşı olan biri alabilir. AB’de ya da İzlanda, Lihtenştayn, Norveç’te kurulu bir şirketin varsa şirket adına alabilirsin. Hiçbirine uymuyorsan alamazsın.
Bunu hafife alma. EURid, şartları taşımayan bir sahibin adını iptal edebilir. Kayıttaki e-posta adresi çalışmıyorsa da iptal hakkı olduğunu belirtir. Yani başvuruda gerçekten okuduğun bir adres kullan ve bilgileri doğru gir.
Kayıt süresi ve yenileme
Bir .eu adı 1 ile 10 yıl arasında bir süre için kaydedilir. EURid’in kurallarına göre bu süre dolunca kayıt birer yıllık dönemler halinde kendiliğinden yenilenir.
Bunun pratik sonucu şu: .eu adı kayıt kurumunda kendi kendine sona ermez. Sahibi ödeme yapmazsa adı silen taraf kayıt firmasıdır. Kayıt firmasının ödenmemiş bir adı ne zaman sildiği kendi politikasına bağlıdır ve firmadan firmaya değişir. Bu yüzden .eu tarafında bakman gereken şey bitiş tarihi değil, silinme anıdır.
Karantina (quarantine) nedir
Silinen her .eu adı karantinaya girer. Arama motorunda “eu domain quarantine” diye geçen durum budur. EURid’in yardım merkezindeki (help.eurid.eu) karantina açıklamasına göre:
- Karantina 40 gün sürer.
- Bu sürede domaine bağlı site ve e-posta adresleri çalışmaz.
- Sahibi 40 günün herhangi bir anında, kayıt firması üzerinden adı yeniden etkinleştirebilir.
- Süre dolduğunda ad genel kayda açılır ve ilk başvuran alır.
Bir ad üç nedenle karantinaya düşer: sahibi artık istemiyordur, yenileme ücreti ödenmediği için kayıt firması silmiştir ya da EURid adı iptal etmiştir. İptal edilen adı yalnızca EURid yeniden etkinleştirebilir, kayıt firması edemez.
.com yaşam döngüsünden farkı
.com gibi uzantılarda süreç üç aşamalıdır: yenileme süresi (grace period), kurtarma dönemi (redemption period) ve silinme bekleme aşaması (PendingDelete). .eu tarafında kayıt kurumu bunların yerine tek bir aşama kullanır.
| .com ve çoğu genel uzantı | .eu | |
|---|---|---|
| Süre bitince | Kayıt firmasının yenileme süresi, 0-45 gün | Kayıt kurumu kendiliğinden yeniler, silme kararını kayıt firması verir |
| Geri alma aşaması | Kurtarma dönemi, tam 30 gün | Karantina, 40 gün |
| Kim geri alabilir | Eski sahibi | Eski sahibi (iptal edildiyse yalnızca EURid) |
| Kimsenin dokunamadığı aşama | PendingDelete, tam 5 gün | EURid böyle bir aşama tanımlamıyor |
| Serbest kalma günü | Durum tarihinden hesaplanır | EURid whois sorgusunda yazar |
| Sonra kim alabilir | Herkes | Yalnızca şartları taşıyanlar |
İki fark önemli. .eu adında sahibi karantinanın son gününe kadar adı geri alabilir, yani son ana kadar kesinlik yoktur. Öte yandan gün saymana gerek kalmaz, çünkü tarihi kayıt kurumu söyler. Genel uzantılardaki hesabı domain ne zaman düşer yazısında bulabilirsin.
Eu domain whois sorgusunda tarih nasıl okunur
Eu domain sorgulama için doğru adres EURid’in kendi aracıdır: whois.eurid.eu. EURid, karantinadaki bir adın serbest kalma tarihini görmek için adı burada sorgulamanı söyler.
- Adı EURid whois aracında sorgula ve durumuna bak.
- Karantinadaysa gösterilen serbest kalma tarihini not et.
- Bir gün önce yeniden sorgula. Sahibi adı geri aldıysa ad yeniden kayıtlı görünür ve düşmez.
- Serbest kaldığı gün başvuruyu ne kadar çabuk iletebileceğini kayıt firmana sor. EURid’in açık sayfalarında bir saat verilmiyor.
Başkasına ait bir .eu adının bitiş tarihini .com’daki gibi görmeyi bekleme. Kayıt kurumları hangi tarihleri yayımlayacağına kendi karar verir. Kendi adınsa güvenilir tarih, kayıt firmandaki hesabında yazan tarihtir.
Düşen eu domain nasıl alınır
Karantina bitince ad ilk gelene verilir. İki yolun var:
- Kendin kaydet. Ad boşta göründüğü anda .eu satan bir kayıt firmasından başvur.
- Backorder ver. Backorder, bir firmanın ad boşa düştüğü anda senin adına kayıt denemesidir. .eu için sipariş kabul eden bir firma bulman gerekir. Backorder bir garanti değildir: aynı adı birkaç firma deneyebilir ve yalnızca ilk ulaşan başvuru kazanır.
Backorder için ödeme yapmadan önce firmaya sor: ücret yalnızca ad yakalanırsa mı alınıyor, aynı adı iki müşterisi isterse ne oluyor?
Üçüncü bir yol, ad hâlâ karantinadayken eski sahibine ulaşmaktır. EURid’in kayıt firmalarına yönelik ücret listesinde hem karantinadan yeniden etkinleştirme hem de karantinadaki bir adın transferi yer alır. Yeniden etkinleştirme, kayıt süresine bir yıl ekler. Yani sahibi razıysa ad geri alınıp devredilebilir. Bunu müşterisine sunup sunmamak kayıt firmasının kararıdır.
Hangi yolu seçersen seç, önce şart kontrolünü yap. Şartları taşımadan aldığın ad iptal edilebilir ve yeniden karantinaya girer.
Almadan önce geçmiş kontrolü
Tarihi önceden bildiğin için adı incelemeye vaktin var. Bunu kullan.
- Arşiv geçmişi. Sitenin eski halini tek bir yıla değil, birkaç yıla yayarak oku. Yöntemi domain geçmişi sorgulama yazısında adım adım anlattık.
- Backlink profili. Yönlendiren domainlere (referring domain) ve çapa metinlerine bak. Linkler konuyla ilgili sitelerden mi geliyor?
- Marka ve ADR. EURid, .eu adları için alternatif uyuşmazlık çözümü (ADR) kuralları yayımlar. Bu hukuki tavsiye değildir. Ad bir markaya benziyorsa TMview’da ara ve bir uzmana danış.
Expired domain alırken dikkat edilecek 12 kontrol .eu için de geçerlidir. Geçmiş, spam ve link kontrollerini tek raporda görmek istersen hunter.domains domain sorgulama aracına adı yazman yeterli. Araç Google’ın elle işlemlerini göremez ve marka araması yapmaz.
Genel uzantılarda düşen adlarla ilgileniyorsan geçmişi ve spam kontrolü yapılmış güncel listeye bakabilir, taramanın nasıl çalıştığını okuyabilirsin. Ülke kodlu uzantıların her biri ayrı kurala bağlıdır: .tr tarafı için .com.tr domain ne zaman düşer yazısına bak.
Sık sorulan sorular
Türkiye’den eu uzantılı domain alınır mı?
Yalnızca şartlardan birini taşıyorsan. Bir AB ülkesinin, İzlanda’nın, Lihtenştayn’ın ya da Norveç’in vatandaşıysan nerede yaşadığın fark etmez. Bu ülkelerden birinde ikamet ediyorsan ya da orada kurulu bir şirketin varsa da alabilirsin. Hiçbiri yoksa EURid adı iptal edebilir.
Eu domain karantinada ne kadar kalır?
Silindiği andan itibaren 40 gün. Bu sürede eski sahibi kayıt firması üzerinden adı geri alabilir. Almazsa EURid adı genel kayda açar.
Karantinadaki eu domain satın alınabilir mi?
Hayır, karantina sürerken yeni biri adı kaydedemez. Yapabileceğin şey EURid whois sorgusunda serbest kalma tarihini görmek ve o gün için kayıt ya da backorder hazırlığı yapmaktır. Eski sahibi razıysa adı geri alıp sana devretmesi de mümkündür.
Eu uzantılı domain SEO için dezavantaj mı?
Google’ın uluslararası siteler belgesi .eu uzantısını bölgesel bir uzantı olarak sayar ve genel olarak .com ya da .org gibi genel uzantı muamelesi gördüğünü söyler. Yani uzantı seni tek bir ülkeye bağlamaz. Sıralamayı belirleyen yine içerik ve linklerdir, uzantı tek başına bir avantaj da sağlamaz.