Domain Ne Zaman Düşer? Boşa Çıkma Günü ve Saati

Domain ne zaman düşer? .com, .net ve .org gibi genel uzantılarda süresi biten bir domain, bitiş tarihinden en fazla yaklaşık 80 gün sonra boşa düşer. Bu süre kayıt firmasının yenileme süresine göre kısalabilir. Boşa düşme günü bellidir, saati de büyük ölçüde bellidir: .com ve .net için günlük silme ABD Doğu saatiyle öğleden sonra erken saatlerde, yaklaşık 19:00 UTC civarında yapılır. Bu, Türkiye saatiyle 22:00 demektir. Bu yazıda tarihi nasıl hesaplayacağını, hangi domainlerin hiç düşmediğini ve düştüğü gün nasıl almaya çalışacağını anlatıyorum.

Kısa cevap: tipik gün sayıları

ICANN kurallarına göre genel uzantılarda süreç üç aşamadan oluşur ve sonunda domain silinir:

Bu rakamları toplarsan boşa düşme, bitiş tarihinden yaklaşık 35 ile 80 gün sonra gerçekleşir. Birçok firma yaklaşık 30 ile 45 günlük yenileme süresi uyguladığı için pratikte çoğu domain 65 ile 80 gün arasında boşa düşer. Bu aralık bir tahmindir, kesin tarih her domainde farklıdır. Aşamaların ayrıntısı için domain süresi bitince ne olur yazısına bak.

Ülke uzantıları ayrı kurallar uygular. Örneğin .tr domainlerde süreç TRABİS’e bağlıdır ve yukarıdaki tablo geçerli değildir. Bunun için .com.tr domain ne zaman düşer yazısını oku.

Düşme tarihini hesaplamak: whois tarihleri ve durum kodu

İki yöntemin var. Birincisi bitiş tarihinden sayarak tahmin etmek, ikincisi durum kodundan sayarak kesinleştirmek.

Bitiş tarihinden hesap

Whois ya da RDAP sorgusunda domainin bitiş tarihini görürsün. Buna kayıt firmasının yenileme süresini, 30 günlük kurtarma dönemini ve 5 günlük silinme aşamasını eklersen tahmini düşme günü çıkar. Örnek: bitiş tarihi 1 Mart olan bir domain, firması 30 günlük yenileme süresi uyguluyorsa 31 Mart’ta kurtarma dönemine girer. Kurtarma dönemi 30 Nisan’da biter ve 5 günlük PendingDelete’in sonunda domain 5 Mayıs’ta boşa düşer. Aynı domain 45 günlük yenileme süresi uygulayan bir firmadaysa düşme günü 20 Mayıs olur.

Sorun şu: kayıt firmasının yenileme süresini baştan bilemezsin. Bu yüzden bitiş tarihinden yapılan hesap bir aralık verir, tek bir gün vermez.

Durum kodundan hesap

Kesin sonuç için durum koduna bak. Whois’te redemptionPeriod görüyorsan domain kurtarma dönemindedir ve 30 günlük süre başlamıştır. pendingDelete görüyorsan kalan süre tam 5 gündür, yani domain o günden itibaren 5 gün sonra silinir. Bu iki kod hesabı tahminden bilgiye çevirir. Kodların ne anlama geldiğini whois durum kodları yazısında anlattım. Bitiş tarihini ve diğer bilgileri okumak için de domain süresi sorgulama rehberine bakabilirsin.

2018’den beri sahip bilgilerinin çoğu whois’te gizlidir. Ama tarihler, kayıt firması, nameserver’lar ve durum kodları görünmeye devam eder. Hesap için ihtiyacın olan bilgiler bunlardır.

Düşme saat aralıkları: .com/.net ve diğerleri

.com ve .net için günlük silme ABD Doğu saatiyle öğleden sonra erken saatlerde çalışır. Bu yaklaşık 19:00 UTC eder ve Türkiye saatiyle 22:00’ye denk gelir. Bu bir saat değil, bir penceredir. İşlem birkaç dakika önce ya da sonra gerçekleşebilir. Pencerenin başladığı dakikada domaini tutmak için çok sayıda otomatik sistem aynı anda çalışır.

Diğer uzantılar kendi kayıt kurumunun takvimine uyar. Ülke uzantılarında hem gün sayısı hem saat tamamen farklı olabilir. Domainin düşme saatini bilmek istiyorsan, o uzantıyı yöneten kayıt kurumunun duyurularını kontrol et. Bu bilgiyi bir sosyal medya yorumundan değil, kayıt kurumunun yayınladığı kaynaktan al.

Neden hiç düşmeyebilir

PendingDelete’e girmiş her domain düşer, ama süresi dolan her domain PendingDelete’e girmez. Üç yaygın neden var.

1. Artırmada satılır. Birçok kayıt firması, süresi dolan domaini yenileme süresi içinde açık artırmaya çıkarır. Bu yolla satılan domain doğrudan alıcıya geçer ve hiçbir zaman boşa düşmez. Hangi domainlerin bu yoldan gittiğini süresi dolan her domain artırmaya çıkar mı yazısında anlattım.
2. Sahibi kurtarır. Sahibi yenileme süresinde normal fiyatla, kurtarma döneminde kurtarma ücretiyle domaini geri alabilir. Yalnızca PendingDelete’in başladığı andan sonra bu yol tamamen kapanır.
3. Kayıt firması elinde tutar. Bazı firmaların hizmet şartları, süresi dolan domaini kendi hesaplarında tutmalarına ya da kendi satış kanallarına yönlendirmelerine izin verebilir. Bunun kapsamı firmaya göre değişir, kendi firmanın sözleşmesini oku.

Bu yüzden bir domainin bitiş tarihi geçti diye onun düşeceğinden emin olamazsın. Tek kesin işaret pendingDelete durumudur.

Düşeceği günü takip etmek

Düşecek domainleri bulmanın pratik yolu, PendingDelete aşamasındaki listeleri izlemektir. Silinmek üzere olan domainler sayfasında bu aşamadaki domainleri bulabilirsin. Genel liste için hunter.domains canlı listesine de bakabilirsin. hunter.domains her gün GoDaddy Auctions, DropCatch, SnapNames, Sedo, Park.io ve .se/.nu kayıt kurumunun feedlerini tarar ve yaklaşık iki milyon kaydı süzer. Ücretsiz planda 3 domainlik bir izleme listesi ve haftalık e-posta özeti gelir. Pro planda 10 uyarı kuralı ve anında e-posta bildirimi vardır. Bildirimler yalnızca e-postayla gelir, mobil uygulama ya da tarayıcı eklentisi yoktur.

Tek bir domaini izlemek istiyorsan whois durumunu birkaç günde bir kontrol et. pendingDelete’e girdiği gün takvime düşme tarihini yaz. Birden fazla domain izliyorsan basit bir tablo tut: domain adı, durum kodunun değiştiği tarih ve hesapladığın düşme günü. Bu tablo, hangi gün hangi domain için hazır olman gerektiğini tek bakışta gösterir ve takvimdeki çakışmaları önceden fark etmeni sağlar.

O gün almak için seçenekler: backorder, elle kayıt

Boşa düşme günü iki yol var.

• Backorder: Domain yakalama hizmetlerine önceden sipariş verirsin. DropCatch’te standart backorder yazının yazıldığı sırada 59 dolardır ve yalnızca domain yakalanırsa tahsil edilir. Aynı domain için iki ya da daha fazla kişi backorder verdiyse domain üç günlük herkese açık bir açık artırmaya gider. Backorder’ın nasıl çalıştığını ve garanti olmadığını domain backorder yazısında açıkladım.
• Elle kayıt: Domain düştükten sonra kayıt firmanda kendin kayıt edersin. Ücret, firmanın normal kayıt ücretidir. Ama değerli bir domainde rekabet çok yüksektir, çünkü otomatik sistemler saniyeler içinde domaini alır. Elle kayıt, çok az kişinin ilgilendiği domainlerde işe yarar.

İkisini bir arada kullanmak makul bir yöntemdir. Değerli bulduğun domaine backorder ver, ilgisi düşük domainleri elle dene.

Düşme günü hazırlık listesi

Elle kayıt denemeyi düşünüyorsan önceden hazırlan. Sıralama şöyle olabilir:

1. Domainin whois’te pendingDelete durumunda olduğunu ve düşme gününün bugün olduğunu doğrula. Bunun için PendingDelete aşaması yazısındaki işaretlere bakabilirsin.
2. Kayıt firmanda hesabın açık, ödeme yöntemin tanımlı ve giriş yapılmış olsun. Saniyeler önemli olduğu için ödeme sayfasında vakit kaybetme.
3. Düşme penceresinin başlamasına yakın bir saatte, .com ve .net için Türkiye saatiyle 22:00 civarında, domainin kayıt sayfasını hazır tut.
4. Domain henüz kayıt edilemiyorsa sayfayı aralıklı yenile ve kayıt sayfasının açıldığı anda işlemi tamamla.
5. Kaçırırsan o gün başka bir domaini hedeflemek için listeyi tekrar kontrol et.

Bu yöntem ilk denemede sonuç vermeyebilir. Beklentini düşük tut, zaten backorder’lı bir domaine elle yetişemeyeceğini kabul et. Kaybettiğin domain bir artırmaya düştüyse o artırmayı da takip etmek mümkündür.

Aldıktan sonra dikkat edilecekler

Domaini yakaladın diye iş bitmez. Satın almadan önce geçmişini Wayback Machine’de, blacklist durumunu ve Google indeksini kontrol etmiş olman gerekir. Aldıktan sonra da iki şeyi unutma. Yeni kayıt edilen gTLD domain tipik olarak 60 gün boyunca başka bir kayıt firmasına taşınamaz, bu yüzden en baştan doğru firmayı seç. Ayrıca bir sonraki yenilemeyi takvime yaz, çünkü aynı süreç bu kez senin domainin için başlar.

Sık sorulan sorular

Domain süresi bittikten kaç gün sonra düşer?

Genel uzantılarda yenileme süresi 0 ile 45 gün arasında değişir, ardından 30 günlük kurtarma dönemi ve 5 günlük PendingDelete gelir. Bu da bitişten yaklaşık 35 ile 80 gün sonra boşa düşme demektir. Çoğu firmada pratikte 65 ile 80 gün arasındadır. Ülke uzantılarında süre farklıdır.

Düşen domain saat kaçta alınabilir?

.com ve .net için günlük silme, ABD Doğu saatiyle öğleden sonra erken saatlerde, yaklaşık 19:00 UTC civarında yapılır. Bu Türkiye saatiyle 22:00’dir. Diğer uzantılar kendi kayıt kurumunun takvimine göre çalışır. Saat kesin bir an değil, bir penceredir.

Domain düşmeden önce alınabilir mi?

Evet, ama kayıt olarak değil. Kayıt firması domaini yenileme süresinde açık artırmaya çıkarmışsa teklif verip satın alabilirsin. Bunun dışında sahibiyle doğrudan pazarlık edebilirsin. Kurtarma döneminde ve PendingDelete’te domain alınamaz. Backorder vermek de domaini düşmeden önce değil, düştüğü anda yakalamaya yarar.