Domain satmak için üç şeye ihtiyacın var: alıcının seni bulacağı bir yer, makul bir fiyat ve paranın da adın da güvenle el değiştirmesini sağlayan bir yöntem. “Domain satmak istiyorum” diyorsan önce adın değerini tahmin et, sonra bir pazar yerine ya da kendi satış sayfana koy, ödemeyi escrow denen güvenli ödeme aracısıyla al ve en sonda transferi tamamla. Bu yazıda her adımı, farklı satış kanallarının nasıl çalıştığını ve Türkiye’den satış yaparken nelere dikkat edeceğini anlatıyorum. Komisyon oranı ve ücret gibi sayılar her platformda farklı olduğu için rakam vermiyorum; güncel koşulları ilgili sitenin kendi sayfasından kontrol et.
Satış kanalları: pazar yeri, satış sayfası, doğrudan teklif, artırma
Bir alan adını satmanın dört temel yolu var. Hangisini seçeceğin adın değerine ve ne kadar beklemeyi göze aldığına bağlı.
Pazar yeri. Domaini bir pazar yerinde listelersin. Platform ad için bir sayfa oluşturur, alıcılar arama yapıp ona ulaşır. Sen bir fiyat belirlersin ya da teklife açık bırakırsın. Alıcı kitlesi hazırdır, ama aynı platformda binlerce ad vardır ve sıyrılmak kolay değildir.
Kendi satış sayfan. Domainin DNS ayarını bir “Bu domain satılıktır” sayfasına yönlendirirsin. Sayfada fiyatı ya da bir iletişim formunu bulundurursun. Komisyon ödemezsin, ama alıcıyı kendin getirmen gerekir.
Doğrudan teklif. Adı kullanabilecek şirketlere sen yazarsın. Bu yöntem, ad belirli bir sektörle çok net örtüşüyorsa işe yarar. Zaman ve emek ister.
Açık artırma (auction). Alıcılar teklif verir ve en yüksek teklif kazanır. İlgi varsa fiyatı yukarı çekebilir, ilgi yoksa düşük bir fiyata kapanabilir. Artırma sitelerinin nasıl çalıştığı için domain açık artırma siteleri yazısına bak.
Çoğu satıcı bunları birleştirir: ad bir pazar yerinde listelenir, kendi satış sayfası da açıktır. Birden çok kanalda listelerken, adın aynı anda iki yerde satılmasını engellemek için satış koşullarını ve münhasırlık maddelerini önceden oku.
Fiyat belirlemek
Fiyat, satışın en zor kısmıdır. Çok yüksek istersen alıcı gelmez, çok düşük istersen değerinin altında satarsın. Şu adımlarla ilerleyebilirsin:
- Otomatik araçlarla kaba bir aralık bul. Ücretsiz değerleme araçları bir başlangıç verir ama kesin değildir. Sonuçları nasıl okuyacağını domain değerleme araçları yazısında anlattım.
- Benzer adların satışlarına bak. Aynı uzantıda ve benzer yapıdaki adların yakın zamanda ne kadara satıldığını artırma ve pazar yeri kayıtlarından takip et.
- Alıcının gözünden düşün. Bu adı bir şirket marka olarak kullanır mı? Bir sektörde doğrudan aranan bir kelime mi?
- Pazarlık payı bırak. Alıcılar teklif vermeyi bekler. Hemen kabul edeceğin bir fiyat yerine, biraz altına inebileceğin bir fiyat yaz.
Hesaplamanın mantığı için domain değeri hesaplama yazısı daha ayrıntılı bir çerçeve verir. Adın premium sayılıp sayılmayacağı konusunda ise premium domain yazısına bak. Bir expired domain satıyorsan, adın değerine ek olarak backlink gücü ve arşiv geçmişinin de fiyatı etkilediğini unutma; alıcı geçmişi kendisi inceleyecektir.
Sedo, GoDaddy, Dan/Afternic benzeri pazarlar nasıl işler
Sedo, GoDaddy’nin pazar yeri, Dan ve Afternic gibi platformlar, aynı temel modelle çalışır: satıcı hesabı açar, domaini listeler, fiyat belirler ve alıcıyla platform üzerinden anlaşır. Ayrıntılar ise platformdan platforma değişir. Karşılaştırırken şu başlıklara bak:
| Soru | Neden önemli |
|---|---|
| Komisyon nasıl hesaplanıyor | Satıştan ne kadarının sende kalacağını belirler |
| Listeleme ücretli mi | Satılmayan adlar için sürekli maliyet çıkabilir |
| Fiyat sabit mi, teklife açık mı | Alıcı davranışını ve satış süresini etkiler |
| Ödeme ve transfer nasıl yönetiliyor | Güvenliğin kimde olduğunu gösterir |
| Aracı (broker) hizmeti var mı | Yüksek değerli adlarda alıcı bulmaya yardım eder |
Bu platformlar alıcıyı sana getirir, karşılığında komisyon alır. Komisyon oranlarını ve koşulları bu yazıda yazmıyorum, çünkü zamanla değişiyor; kayıt olmadan önce platformun kendi fiyat sayfasını oku. Bazı platformlar adı, ortak bir dağıtım ağıyla başka sitelerde de gösterebilir; bu özelliğin kapsamı için de ilgili platformun açıklamasına bak.
Artırmada satış yapmayı düşünüyorsan GoDaddy açık artırma rehberi süreci alıcı tarafından anlatır. Alıcının nasıl düşündüğünü bilmek, satıcı olarak da işine yarar.
Güvenli ödeme: escrow
Escrow, alıcı ile satıcı arasında tarafsız bir üçüncü tarafın parayı tuttuğu bir ödeme yöntemidir. Akış genellikle şöyledir:
- Alıcı ve satıcı fiyatta anlaşır.
- Alıcı parayı escrow hizmetine yatırır; hizmet parayı tutar, satıcıya vermez.
- Satıcı domaini alıcıya transfer eder.
- Alıcı domaini teslim aldığını onaylar.
- Escrow hizmeti parayı satıcıya gönderir.
Bu yöntem iki tarafı da korur. Alıcı, parayı verip adı alamama riskinden; satıcı, adı verip parayı alamama riskinden kurtulur. Yabancı bir alıcıyla ilk kez çalışıyorsan, özellikle de tutar senin için önemliyse, escrow kullanmak mantıklıdır. Escrow hizmetinin ücretini kimin ödeyeceği genellikle pazarlık konusudur ve hizmetten hizmete değişir. Kullanacağın hizmetin güvenilirliğini ve koşullarını önceden araştır. Alıcının önerdiği, tanımadığın bir escrow sitesine kendi başına güvenme; sahte escrow siteleri dolandırıcılıkta sık kullanılan bir yöntemdir.
Transfer adımları
Ödeme güvence altına alındıktan sonra domain alıcıya geçmelidir. Genel adımlar şunlardır, ama kayıt firmanın (registrar) ekranı farklı görünebilir:
- Kilidi kaldır. Domainin transfer kilidini kayıt firmanın panelinden aç.
- Transfer kodunu al. Kayıt firman sana bir yetkilendirme kodu (EPP kodu, transfer kodu) verir.
- Kodu alıcıya ilet. Bunu güvenli bir kanalla yap ve alıcıyla başka bir kanaldan teyit et.
- Alıcı transferi başlatır. Kendi kayıt firmasında kodu girer. Transfer sürecinde onay e-postaları gelebilir, gelen e-postaları kaçırma.
- Alıcı teslimi onaylar. Domain alıcının hesabına geçtiğinde onay verir ve escrow ödemesi serbest bırakılır.
Alıcı ve satıcı aynı kayıt firmasında hesap sahibiyse, domain çoğu zaman hesaplar arasında doğrudan taşınabilir; bunun adı kayıt firmasına göre değişir. Önemli bir kural: yeni kaydedilmiş ya da yeni transfer edilmiş bir gTLD domain genellikle 60 gün boyunca başka bir kayıt firmasına taşınamaz. Satmadan önce adın bu süreyi doldurduğundan emin ol. Domain durum kodlarını okumak için whois durum kodları yazısı işine yarayabilir.
Türkiye’den satarken ödeme almak
Türkiye’den satarken en büyük pratik soru, parayı nasıl alacağındır. Yaygın yollar şunlardır:
- Pazar yeri ya da escrow ödemesi. Platform ya da escrow hizmeti, parayı belirli bir yöntemle sana gönderir. Hangi ödeme yöntemlerini ve hangi ülkelere gönderim yaptıklarını önceden kontrol et.
- Banka havalesi. Alıcı, döviz cinsinden havale yapabilir. Bankanın kesintilerini ve gelen havaleye ilişkin koşullarını kendi bankandan öğren.
- Diğer ödeme hizmetleri. Bazıları Türkiye’ye ödeme gönderemeyebilir ya da sınırlamalar koyabilir. Kayıt olmadan önce destek sayfasını oku.
Vergi ve beyan konularında hukuki ve mali tavsiye veremem. Domain satışından elde edilen gelirin nasıl kayıt altına alınacağı kişisel durumuna göre değişir; bir mali müşavire danış. Satışı kayıt altında tutmak için alıcı bilgilerini, sözleşme ya da yazışmaları ve ödeme belgelerini sakla.
Domain alıp satmayı iş olarak düşünüyorsan domain alıp satmak yazısı riskleri ve başlangıç yöntemini anlatır. Satılacak değerli adları bulmak için ise hunter.domains’in düşen domainler listesindeki expired domainleri inceleyebilirsin; nasıl süzüldüğünü nasıl çalışır sayfasında okuyabilirsin.
Sık sorulan sorular
Domain satışında komisyon ne kadar?
Sabit bir oran yok. Her pazar yeri ve aracı kendi komisyon modelini uygular; bazıları satıştan yüzde alır, bazıları listeleme için ücret ister. Rakamlar zamanla değiştiği için ilgili platformun fiyat sayfasını satışa koymadan önce kontrol et. Escrow hizmetinin ücretini de ayrıca hesaba kat.
Domainimi nasıl hızlı satarım?
Hızlı satış genellikle fiyatı düşürmek ve adı birden çok kanalda görünür kılmak demektir. Gerçekçi bir fiyat belirle, adı güvenilir bir pazar yerinde listele ve gelen tekliflere hızlı yanıt ver. Yine de hız garanti edilemez; değerli adlar bile alıcı bulana kadar bekleyebilir.
Escrow nedir?
Escrow, tarafsız bir üçüncü tarafın satış sırasında parayı tuttuğu bir güvenli ödeme yöntemidir. Alıcı parayı yatırır, satıcı domaini transfer eder, alıcı teslimi onaylayınca para satıcıya gönderilir. Bu sayede iki taraf da dolandırılma riskinden korunur.
