Domain açık artırma (auction), süresi dolan ya da sahibi satmak isteyen bir domainin teklif (bid) verilerek satıldığı pazar yeri modelidir. Bu pazarlar iki ayrı envanterden beslenir: kayıt firmalarının süresi dolan müşterilerinden devraldığı domainler ve sahiplerinin bilerek satışa koyduğu domainler. GoDaddy Auctions, DropCatch ve SnapNames ağırlıkla birinciyi, Sedo ağırlıkla ikinciyi sunar. Hangi siteye gireceğini bu ayrım belirler, çünkü fiyat, rekabet ve risk iki grupta çok farklıdır.
Bu yazıda her pazarın ne sattığını, artırmanın nasıl işlediğini ve ücretin hangi modelle alındığını anlatıyorum. Sıralama yapmıyorum, çünkü hangisinin senin için iyi olduğu ne aradığına bağlı. Güncel ücretleri her sitenin kendi sayfasından kontrol etmelisin, çünkü bunlar sık değişir.
Domain açık artırma sitelerinde iki tür envanter
Bir domain açık artırmaya iki yoldan gelir.
Süresi dolan domainler (expired domain). Sahibi yenilemeyi unutmuş ya da vazgeçmiştir. Kayıt firması (registrar), yenileme süresi (grace period) içinde bu domaini açık artırmaya çıkarabilir. Satıştan kazanılan para kayıt firmasına ya da ortak pazara gider. Envanter her gün büyük ölçüde yenilenir, fiyatlar çoğu zaman düşük başlar, ama kaliteli isimlerde rekabet sertleşir. Burada satılan domainin geçmişi bilinmez, bu yüzden araştırmayı alıcı yapar.
Sahibinin sattığı domainler. Sahip fiyatı kendisi belirler. Bazı satışlar sabit fiyatlıdır, bazılarında pazarlık ya da artırma vardır. Bu domainlerin çoğu süresi dolmuş değildir, çünkü sahip hâlâ yenilemektedir. Fiyatlar genelde daha yüksektir, ama kalıcı bir ad, kısa bir marka ya da iyi bir anahtar kelime arıyorsan seçenek daha geniştir.
Bunun pratik sonucu şu: Backlink geçmişi için domain avlıyorsan ilk gruba, marka için isim arıyorsan ikinci gruba bakarsın. Süresi dolan domainlerin yaşam döngüsünü bilmek için süresi dolan her domain artırmaya çıkar mı yazısına göz atabilirsin. Kayıt firmasının artırdığı domain, boşa düşme (drop) aşamasına hiç ulaşmaz, alıcıya geçer.
GoDaddy Auctions
GoDaddy Auctions, süresi dolan domainlerin en geniş kaynaklarından biridir. GoDaddy’nin yayımladığı süreçte domain, süre bitiminden yaklaşık 26. günde artırmaya girer, 36. günde artırma biter. Satılmayanlar closeout (düşen fiyatlı satış) aşamasına geçer ve fiyat 41. güne kadar düşer. 43. günde domain kazanana atanır, kimse almazsa kayıt kurumuna geri döner.
Teklif vermek için ücretli yıllık bir üyelik gerekir. Yazı yazılırken bu bir yıl için birkaç dolar düzeyindedir, güncel tutarı GoDaddy’nin sayfasında kontrol et. Üyelik olmadan sadece listeleri gezebilirsin.
Önemli bir ayrıntı: Domainin eski sahibi, belirli bir süre içinde hâlâ yenileme hakkını kullanabilir. Bu yüzden kazandığın bir artırma iptal olabilir. Bunu bilerek teklif vermek, bütçeni ve beklentini doğru ayarlar.
Adım adım kullanım için GoDaddy açık artırma rehberine, düşen fiyatlı kısım için GoDaddy closeout yazısına bak. GoDaddy domain açık artırma aramasında en çok bu iki konu çıkar.
DropCatch
DropCatch, domain yakalama (drop catching) hizmeti veren bir şirkettir. NameBright ve HugeDomains ile aynı gruba aittir. Çalışma mantığı iki kademelidir.
- Sen bir domain için backorder verirsin. Standart backorder yazı yazılırken 59 dolardır ve yalnızca domain yakalanırsa ücretlendirilir.
- Domain düştüğünde DropCatch onu kaydetmeye çalışır. Eğer iki ya da daha fazla kişi aynı domain için backorder vermişse domain üç günlük herkese açık bir artırmaya gider.
Yani DropCatch’te iki katman vardır: tek alıcı varsa sabit backorder ücreti, birden çok alıcı varsa açık artırma. Daha ucuz backorder isteyenler için “Discount Club” katmanı vardır, ama bu katmanda yakalama önceliği daha düşüktür. Ayrıntılar için DropCatch rehberine bakabilirsin.
SnapNames
SnapNames ve NameJet, Newfold Digital’e aittir ve 2020’den beri aynı envanteri ve aynı altyapıyı paylaşır. Siteleri ayrı kalmıştır. İkisi de ortak kayıt firmalarından özel (exclusive) süresi dolan envanter alır, ayrıca boşa düşen domainleri de yakalar.
Bu ayrım önemlidir: Bir domain yalnızca bu envanterde listelenebilir, başka bir pazarda görünmeyebilir. Bu yüzden süresi dolan domain ararken tek bir siteye bakmak yetmez. Üç büyük yakalama servisini ayrıntılı kıyaslamak için DropCatch, SnapNames ve NameJet karşılaştırmasını oku.
Sedo
Sedo, sahiplerin domainlerini listelediği bir pazar yeridir. Süresi dolan domain bulmaktan çok, satılık domain bulmak için kullanılır. Satıcı fiyatı belirler, alıcı fiyatı kabul eder ya da teklif gönderir. Artırma formatı da vardır, ama ana model sahipten alıcıya doğrudan satıştır.
Sedo’nun komisyon oranı, ödeme yöntemleri ve alıcıya yansıyan ücretler konusunda sana sayı vermiyorum, çünkü bunlar değişebilir. Güncel koşulları Sedo’nun kendi sayfasından oku. Genel kural şu: Satıcılı bir pazarda fiyat pazarlığa açıktır, süresi dolan domain pazarlarında ise fiyatı rekabet belirler.
Sedo’da bir domain listelenmiş olması, değerli olduğunu göstermez. Fiyatı satıcı koyduğu için, aynı domainin süresi dolduğunda çok daha ucuza düşebildiği de olur. Sabırlıysan ve alım için acelen yoksa bu fark fırsat yaratır.
Park.io ve ülke uzantıları
Park.io, ülke kodlu uzantılarda (ccTLD) süresi dolan domainleri yakalama ve satış konusunda çalışır. Ülke uzantıları kendi kurallarını koyar, bu yüzden ICANN yaşam döngüsüyle aynı olmaları gerekmez. Silinme günü, bekleme süreleri ve artırma kuralları uzantıdan uzantıya değişir.
İsveç’in .se ve .nu uzantılarında kayıt kurumunun kendi süreci vardır. Türkiye için .tr alan adları TRABİS üzerinden yönetilir. Orada ICANN’ın yenileme, kurtarma ve silinme bekleme aşamaları yoktur. Alan adı süre bitiminde askıya alınır, sahibinin yenilemesi için en fazla 60 gün tanınır, ardından 30 günlük silinme dönemi gelir ve silindikten yaklaşık bir ay sonra yeniden tahsise açılır. Kuralların güncel hali için trabis.gov.tr adresine bak. Her uzantının kuralını kayıt kurumunun sayfasından doğrulamak en güvenli yoldur.
Ülke uzantısı alırken şunu unutma: Her uzantı için kayıt şartları, yerleşiklik koşulu ve itiraz yolları ayrıdır. Almadan önce uzantının kayıt kurumunun sayfasına bak.
Karşılaştırma tablosu: envanter, artırma süresi, ödeme
Aşağıdaki tablo, yukarıda anlatılan pazarların kısa özetidir. Tabloda yalnızca doğrulanmış bilgi var. “Siteye göre değişir” yazan hücrelerde kuralı kaynaktan kontrol etmen gerekir.
| Pazar | Envanter | Artırma süresi | Ödeme / ücret modeli |
|---|---|---|---|
| GoDaddy Auctions | Süresi dolan domainler | Süre bitiminden 26. günde başlar, 36. günde biter | Ücretli yıllık üyelik gerekir, tutarı sitede kontrol et |
| DropCatch | Yakalanan domainler | Birden çok backorder varsa üç gün | Standart backorder 59 dolar, yalnızca yakalanırsa ödenir |
| SnapNames / NameJet | Özel süresi dolan envanter ve yakalamalar | Satışa göre değişir, sitede oku | Siteye göre değişir, güncel koşulları kontrol et |
| Sedo | Sahibinin listelediği domainler | Satış türüne göre değişir | Komisyon ve ödeme yöntemi Sedo’nun sayfasında |
| Park.io | Ülke uzantılarında süresi dolanlar | Uzantıya göre değişir | Siteye göre değişir |
Tablodaki süreler, kuralların değişebileceğini unutturmasın. Artırmaya girmeden önce güncel koşulları sitenin kendi sayfasında doğrula.
Aynı domaini farklı pazarlarda aramak
Bir domainin hangi pazarda göründüğü, onun hangi kayıt firmasından düştüğüne bağlıdır. Bu yüzden aynı isim için üç ayrı senaryo yaşayabilirsin.
- Domain GoDaddy müşterisine aitti. Süre bitiminden yaklaşık 26 gün sonra GoDaddy Auctions’ta artırmaya girer. Orada satılırsa DropCatch ya da SnapNames tarafında hiç görünmez.
- Domain artırmada satılmadı ve kayıt kurumuna döndü. Sonra boşa düşme aşamasına girer ve yakalama servisleri devreye girer. DropCatch’te backorder verdiysen ve başka kimse vermediyse domaini standart ücretle alırsın. İki ya da daha fazla kişi vermişse üç günlük herkese açık artırma başlar.
- Domain bir ortak kayıt firmasının özel envanterindeydi. Bu durumda SnapNames ya da NameJet üzerinde listelenir ve başka yerde görünmeyebilir.
Bunun sonucu şu: Tek bir sitede arayıp bulamadığın domain, başka bir pazarda artırmaya çıkmış olabilir. Boşa düşme gününü ve saatini ayrıca takip etmen gerekir, çünkü yakalama servisleri bu saatte devreye girer.
Her pazarda aynı kontroller
Hangi siteden alırsan al, teklif vermeden önce şu soruların cevabını bil:
- Artırma ne zaman bitiyor ve son dakika uzatması var mı?
- Domain alındıktan sonra hesabına ne zaman geliyor?
- Eski sahip domaini hâlâ kurtarabilir mi, satış iptal olabilir mi?
- Ödeme için ne kadar süren var ve hangi yöntemler kabul ediliyor?
- Üyelik, komisyon ya da işlem ücreti var mı?
Bu soruların cevabı sitenin kendi kurallarında yazar ve zamanla değişir. Bir blog yazısından ya da tablodan değil, o günkü kurallardan oku.
Yeni başlayan için hangi pazar
Yeni başlıyorsan en mantıklı yol şudur: Önce süresi dolan domainlerin nasıl ilerlediğini anla, sonra küçük bütçeyle tek bir pazarda dene.
- Düşük bütçe, öğrenme amacı: GoDaddy Auctions iyi bir başlangıçtır. Süreç yayımlanmış ve belgelenmiş, üyelik ücreti düşüktür. Closeout aşaması ise fiyatların düştüğü yerdir.
- Tek bir isim istiyorsun, rekabet düşük olabilir: DropCatch backorder yalnızca yakalanırsa ücretlendirildiği için risksizdir. Ama aynı domain için başkası da backorder verdiyse artırmaya girersin.
- Kendi markan için isim arıyorsun: Sedo gibi sahibi listeleyen pazara bak. Süresi dolan domain bulmak şart değil.
- Belirli bir ülke uzantısı: O uzantının kayıt kurumunun kurallarını oku.
Hangi pazar olursa olsun, teklif vermeden önce domainin geçmişini kontrol et. Sadece fiyata bakıp artırmaya girmek, spam geçmişli bir domaini yüksek fiyata almana yol açabilir. Teklif stratejisini domain ihalesinde fazla ödememek için yazısında anlattım.
Birkaç pazarın günlük akışını tek tek taramak zaman alır. hunter.domains bu pazarların akışlarını her gün tarar, tarihçeyi okur ve listeyi puanlar. Güncel liste için süresi dolan domainler sayfasına bak, nasıl filtrelediğini yöntem sayfasında okuyabilirsin. Ücretsiz plan günde 5 domaini açar, plan ayrıntıları fiyat sayfasında.
Sık sorulan sorular
En büyük domain açık artırma sitesi hangisi?
Tek bir ölçüt olmadığı için kesin bir cevap yok. Süresi dolan domainlerde GoDaddy Auctions en bilinen pazarlardan biridir, sahibi satanlarda ise Sedo öne çıkar. Büyüklük ölçüsü olarak envanter, katılımcı sayısı ya da satış hacmi alınabilir ve her sitenin kendi yayımladığı rakamlar farklı olduğu için bunları doğrulamadan karşılaştırma.
Artırmaya katılmak ücretli mi?
Pazara göre değişir. GoDaddy Auctions teklif vermek için ücretli yıllık üyelik ister, tutarı yazı yazılırken birkaç dolardır. DropCatch’te standart backorder 59 dolardır ve yalnızca domain yakalanırsa ücretlendirilir. Diğer pazarlarda üyelik, komisyon ya da işlem ücreti olup olmadığını sitenin güncel ücret sayfasında kontrol etmelisin.
Türk lirası ile ödeme yapılır mı?
Bu pazarların fiyatlandırması ve ödeme yöntemleri sık değişir, bu yüzden kesin bir cevap veremiyorum. Her sitenin ödeme sayfasında hangi para birimi ve hangi kartların kabul edildiğini kontrol et. Yurt dışı pazarlarda ödeme çoğunlukla dolar ya da euro üzerinden yapılır, kartının uluslararası kullanıma açık olduğundan emin ol.
